انطباق: پس از نزدیک به دو هفته حملات متوالی آمریکا علیه ایران، بامداد شنبه در شرایطی سپری شد که برخلاف شبهای گذشته، گزارشی از حمله تازه فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) منتشر نشد. این توقف کوتاه، در فضای ملتهب جنگ، به سرعت به موضوع تحلیل و گمانهزنی تبدیل شد؛ برخی آن را نشانهای از فعال شدن مسیر مذاکرات پشت پرده دانستند و برخی دیگر هشدار دادند که این آرامش ممکن است تنها وقفهای کوتاه پیش از دور تازه درگیریها باشد.
شبکه خبری سیانان نیز گزارش داد که سنتکام پس از ۱۳ شب حملات متوالی، اطلاعیهای درباره عملیات جدید منتشر نکرده است؛ هرچند تاکید کرده که هنوز مشخص نیست این وضعیت به معنای پایان عملیات نظامی آمریکا باشد.
ترامپ: آنها در حال مذاکره با ما هستند
همزمان با کاهش نسبی تنشهای نظامی، دونالد ترامپ بار دیگر از جریان داشتن مذاکرات میان تهران و واشنگتن سخن گفت؛ اظهاراتی که میتواند نشانهای از تلاش برای باز کردن مسیر دیپلماتیک پس از هفتهها درگیری باشد.
رئیسجمهوری آمریکا اعلام کرد: «آنها همین الان در حال مذاکره با ما هستند.» او البته مانند دفعات قبل تاکید کرد که رسیدن به توافق قطعی نیست و گفت ایران هنوز برای توافق نهایی آماده نشده است.
ترامپ در عین حال مدعی شد طرف ایرانی در روزهای اخیر جدیتر از گذشته برخورد کرده است؛ اظهاراتی که از سوی برخی ناظران به عنوان نشانهای از وجود کانالهای ارتباطی میان دو طرف تفسیر شد.
دو روایت از یک شب آرام
اما سکوت شب گذشته دو تفسیر متفاوت پیدا کرده است. گروهی از تحلیلگران معتقدند توقف حملات آمریکا، همزمان با سخنان ترامپ درباره مذاکره، میتواند نشانه جدی شدن تلاش میانجیها برای رسیدن به آتشبس باشد. از نگاه این گروه، کاهش عملیات نظامی ممکن است فرصتی برای آزمودن مسیر دیپلماسی باشد.
در مقابل، برخی ناظران با اشاره به ادامه تنشها در منطقه، معتقدند هنوز نمیتوان از پایان درگیری سخن گفت. آنها هشدار میدهند که در جنگهای فرسایشی، دورههای کوتاه آرامش گاهی مقدمهای برای حملات جدید است.
جنگ از آسمان به دریا کشیده شد
اگرچه آسمان ایران شب آرامتری را تجربه کرد، اما جبهه دریایی همچنان پرتنش باقی مانده است.
ارتش آمریکا اعلام کرده یک نفتکش در دریای عمان را پس از چند هشدار و تلاش برای عبور از محدودیتهای دریایی متوقف کرده است. همزمان سفارت هند در تهران از هدف قرار گرفتن یک نفتکش حامل گاز مایع با پرچم موزامبیک و ۲۸ خدمه هندی خبر داد؛ هرچند درباره عامل این حمله توضیحی ارائه نشده است.
در سوی دیگر، عربستان سعودی نیز اعلام کرد در واکنش به حملات حوثیها علیه کشتیرانی این کشور، مواضعی را در بندر حدیده یمن هدف قرار داده است. مجموعه این اتفاقات نشان میدهد حتی با کاهش حملات مستقیم ایران و آمریکا، دامنه بحران همچنان در آبهای منطقه ادامه دارد.
هشدار تازه تهران؛ پاسخ متقابل در برابر تلفات
در داخل ایران نیز فرمانده قرارگاه مرکزی خاتمالانبیا هشدار داده است که از این پس کشته شدن هر ایرانی با کشته شدن یک نیروی آمریکایی پاسخ داده خواهد شد.
این موضعگیری نشان میدهد با وجود احتمال فعال شدن مسیر مذاکره، فضای نظامی و امنیتی همچنان پابرجاست و دو طرف تلاش دارند در کنار پیامهای دیپلماتیک، ابزار فشار خود را حفظ کنند.
مذاکره یا وقفه پیش از دور تازه بحران؟
اکنون مهمترین پرسش این است که سکوت شب گذشته آیا آغاز مسیر کاهش تنش است یا تنها یک توقف موقت در میانه جنگ؟
اظهارات ترامپ درباره مذاکره، نبود حمله تازه سنتکام و افزایش فعالیتهای دیپلماتیک، نشانههایی از باز شدن یک روزنه سیاسی است؛ اما ادامه درگیریهای دریایی، تهدیدهای متقابل و نبود توافق رسمی نشان میدهد بحران ایران و آمریکا هنوز وارد مرحله قطعی پایان نشده است.
در روزهای آینده، نحوه واکنش تهران و واشنگتن به این فضای جدید مشخص خواهد کرد که آرامش اخیر، مقدمهای برای میز مذاکره است یا تنها سکوتی کوتاه پیش از موج بعدی تنش.
