انطباق: روزنامه اعتماد در گفتوگویی با مجید محمدشریفی، استادیار روابط بینالملل و عضو هیأت علمی دانشگاه خوارزمی، به بررسی اهداف دور تازه تنشهای میان ایران و آمریکا پرداخته است.
محمدشریفی در این گفتوگو با رد این تصور که دونالد ترامپ فاقد راهبرد مشخص در قبال ایران است، تأکید میکند که «این اقدامات را باید در چارچوب یک استراتژی منسجم علیه جمهوری اسلامی دید؛ فارغ از اینکه این راهبرد در عمل موفق شود یا نه.» او میگوید هدف اصلی واشنگتن در مرحله کنونی، «تضعیف توانمندیهای نظامی ایران در خطوط ساحلی، مناطق و جزایری است که امکان کنترل تنگه هرمز و ایجاد اختلال در عبور و مرور کشتیها را برای جمهوری اسلامی فراهم میکند.»
این استاد دانشگاه در ادامه میافزاید که سیاست دولت ترامپ بر حمله به سایتهای موشکی، مراکز راداری، واحدهای شناسایی و محل استقرار پهپادها متمرکز است و «این بخش از سیاست ترامپ میتواند حتی به اشغال یک یا چند جزیره در جنوب ایران منتهی شود، اگر واشنگتن اشغال آنها را لازمه تضمین آزادی کشتیرانی و خارج کردن هرمز از کنترل جمهوری اسلامی بداند.»
محمدشریفی همچنین محاصره دریایی و اقتصادی را مکمل فشار نظامی میداند و با اشاره به الگوی تاریخی «طرح آناکوندا» میگوید ترامپ به این جمعبندی رسیده که «محاصره دریایی میتواند حتی از حمله زمینی مستقیم پرثمرتر باشد» و به همین دلیل تلاش میکند ایران را همزمان از دو مسیر نظامی و اقتصادی تحت فشار قرار دهد.
این کارشناس روابط بینالملل درباره احتمال اشغال جزایر ایرانی نیز میگوید «نباید چنین اقدامی را امری بعید یا ناممکن تلقی کرد»، هرچند تأکید دارد هزینههای نظامی و انسانی چنین اقدامی میتواند مانع اجرای آن شود و تحقق این سناریو به ارزیابی واشنگتن از شرایط میدانی بستگی دارد.
به گفته او، سیاست دولت ترامپ معطوف به گرفتن توانایی ایران برای مختل کردن کشتیرانی در تنگه هرمز از طریق حمله به سایتهای موشکی، مراکز راداری، واحدهای شناسایی و محل تجمع پهپادهاست. شریفی ادامه میدهد: این بخش از سیاست ترامپ میتواند حتی به اشغال یک یا چند جزیره در جنوب ایران منتهی شود، اگر واشنگتن اشغال آنها را لازمه تضمین آزادی کشتیرانی و خارج کردن هرمز از کنترل جمهوری اسلامی بداند؛ همزمان، ترامپ با محاصره اقتصادی و دریایی میکوشد ایران را از دو کانال نظامی و اقتصادی زیر فشار قرار دهد.
در بخش دیگری از این گفتوگو، محمدشریفی احتمال فعال شدن انصارالله یمن در صورت تشدید درگیریها را مطرح کرده و در عین حال معتقد است کشورهای منطقه هنوز به سطحی از آمادگی نظامی و سیاسی نرسیدهاند که بتوانند یک ائتلاف رسمی علیه ایران تشکیل دهند. به گفته او، هرچند برخی دولتهای عربی در ظاهر از گفتوگو سخن میگویند، اما ممکن است در پشتپرده از اقدامات آمریکا و اسرائیل حمایت کنند.
او همچنین درباره تلاش برای ایجاد مسیرهای جایگزین تنگه هرمز میگوید این روند از زمانی آغاز شد که ایران بر استفاده از هرمز به عنوان اهرم فشار تأکید کرد. محمدشریفی به ایجاد کریدور در بخش جنوبی تنگه هرمز، توسعه بندر فجیره و تکمیل خطوط لوله نفت و گاز به عنوان بخشی از این راهبرد اشاره میکند.
این استاد دانشگاه در پایان، طرح دونالد ترامپ برای دریافت عوارض از کشتیهای عبوری از تنگه هرمز را «فاقد قابلیت اجرایی و بیش از هر چیز نمایشی و تبلیغاتی» توصیف کرده و تأکید میکند که از نظر حقوقی و عملی، سازوکاری برای دریافت چنین عوارضی از یک آبراه بینالمللی وجود ندارد.
